2018 Archives - BlueTerra
229
archive,category,category-229,ajax_fade,page_not_loaded,,select-theme-ver-4.2,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.4,vc_responsive

WKK in de industrie heeft een toekomst op basis van duurzame brandstoffen

De belangrijke rol die WKK speelt in de invulling van de Nederlandse energievraag komt onder druk te staan nu een duurzame energievoorziening wordt vereist en alternatieven zich aandienen. Toch betekent dit niet per definitie het einde van WKK. Een WKK op duurzame brandstof kan een kleinere maar cruciale rol spelen in het toekomstige energiesysteem. WKK op basis van waterstof, biomassa en groengas zal in 2050 vooral nog een aanzienlijk deel van de industriële warmtebehoefte, maar ook een deel van de ruimteverwarming kunnen en misschien wel moeten gaan leveren. Dit blijkt uit een onderzoek van BlueTerra Energy Experts naar een CO2 neutrale energievoorziening in 2050 voor de industrie, de glastuinbouw en de gebouwde omgeving.

In het toekomstig energiesysteem met een fluctuerend elektriciteitsaanbod uit wind en zon is er veel vraag naar regelbaar vermogen. Zelfs als de duurzame elektriciteitsproductie in 2050 de jaarlijkse elektriciteitsvraag fors overstijgt kan in 25% van de tijd de elektriciteitsvraag niet gedekt worden door het aanbod uit wind en zon. Accu’s en import kunnen maar beperkt in de behoefte voorzien ten tijde dat de elektriciteitsvraag het aanbod (langdurig) overstijgt. Tegelijkertijd zijn er sommige warmtevragers die moeilijk duurzaam in te vullen zijn. De behoefte aan regelbare elektrische capaciteit en deze vraag naar duurzame warmte biedt kansen voor een rendabele inzet van WKK op waterstof, biomassa en groengas in 2050.

In de industrie lijken de mogelijkheden voor warmte uit WKK het grootst ondanks een verwachte daling van de warmtevraag van 33% en de inzet van nieuwe bronnen zoals geothermie, warmtepompen en biomassa. Verwarming van processen boven de 160°C blijft namelijk lastig te verduurzamen. Voor de hoogste temperaturen zal CCS (CO2 afvang en opslag) hard nodig zijn, al is het maar omdat er ook in 2050 een grote hoeveelheid restgassen in de petrochemie en metaalsector vrijkomt die alleen maar met CCS CO2 neutraal kan worden gemaakt. Voor de middelhoge temperatuurwarmte tussen de 150°C en 350°C kan duurzame WKK een belangrijke rol spelen. Dit is toch ruim 20% (80 PJ) van de totale warmtevraag in de industrie.

De glastuinbouw heeft voor de verwarming van kassen goede mogelijkheden om over te schakelen op geothermie, restwarmte en elektrificatie (warmtepompen). Inzet van WKK op biomassa en groengas lijkt enkel een mogelijkheid bij teelt met een hoge belichtingsgraad en een grote behoefte aan CO2. In de gebouwde omgeving wordt eveneens een afname van de warmtevraag voorzien en een grootschalige toepassing van warmtepompen, geothermie en restwarmte. Er blijven echter lastige regio’s waar geothermie, restwarmte of elektrificatie moeilijk of zeer kostbaar worden. Hier zal WKK doormiddel van brandstofcellen op waterstof een goede rol kunnen spelen.

Om de stabiliteit te kunnen bieden aan het duurzame elektriciteitssysteem en optimaal te kunnen profiteren van de fluctuerende elektriciteitsprijzen moet een WKK wel duurzaam ingezet kunnen worden. Combinaties met Power-to-Heat oplossingen en warmtebuffering in de industrie en de gebouwde omgeving zijn essentieel om zo de warmte- en elektriciteitsvraag te balanceren.

De benodigde regelbare elektrische capaciteit kan worden ingevuld met stand-alone elektriciteitscentrales of decentrale WKK-toepassingen. De markt zal daarbij vereisen dat deze capaciteit zo rendabel mogelijk wordt gerealiseerd. Zoals benoemd kan WKK voor de eindgebruiker in specifieke gevallen grote voordelen hebben. De meerwaarde van WKK ligt echter niet alleen bij de eindgebruiker. Wanneer in 2050 nog bijna 20% van de elektriciteitsbehoefte uit flexibele centrales moet komen dan zouden decentrale WKK’s voor 100 PJ aan brandstofbesparing kunnen zorgen en miljarden euro’s aan infrastructurele kosten kunnen besparen. Regionale afstemming tussen diverse stakeholders zijn nodig om deze maatschappelijke voordelen te benutten.

De beschikbaarheid en de prijs van de brandstoffen waterstof, biomassa en groengas voor inzet in de WKK hangt sterk af van de vraag naar en meerwaarde van deze brandstoffen in andere sectoren. De binnenlandse beschikbaarheid van biomassa en de mogelijkheden voor waterstofproductie via elektrolyse lijken verre van toereikend om aan de toekomstige vraag te voldoen. Import van waterstof en biomassa en de productie van blauwe waterstof (waterstof uit aardgas in combinatie met CCS) zullen noodzakelijk zijn en deze routes verdienen aandacht in beleidsvorming richting een duurzame energievoorziening.

Lees hier het rapport.

Vacature: Junior consultant energie

BlueTerra zoekt per direct een junior consultant energie!

Als Junior Adviseur Energie werk je in een team samen aan de uitvoering van technisch-economische onderzoeken en/of adviezen op het gebied van energie, energiebesparing en –opwekking. Jouw rol bestaat uit het verzamelen en analyseren van gegevens, het uitwerken van energieconcepten en systemen, het ontwikkelen van (reken)modellen, het analyseren van resultaten en het opstellen van adviezen.

Ook ondersteuning van opdrachtgevers bij de aanbesteding, realisatie en inbedrijfname van projecten hoort bij jouw job. De nadruk ligt op de sector Industrie, alhoewel de junior adviseur ook regelmatig in andere sectoren zoals de overheid, zorg(instellingen), tuinbouw en energiebedrijven actief zal zijn.

Wij bieden jou
·         Een prettige (open en informeel) en professionele werkomgeving met veel ruimte voor eigen ideeen;
·         Deskundige collega’s die gericht zijn op een plezierige samenwerking;
·         Een afwisselende fulltime baan;
·         Een prima salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden.

Over jou
·         Je hebt een afgeronde, relevante HBO-opleiding of WO-opleiding; bijvoorbeeld TU, WTB, AOT.
·         Je bent een starter met 1-5 jaar werkervaring;
·         Je hebt kennis en ervaring in het gebruik van Office 2010: Outlook, Word, Excel en PowerPoint;
·         Je hebt kennis van energiesystemen en thermodynamica en affiniteit met energievraagstukken, zowel technisch als economisch.

Over BlueTerra energy Experts
BlueTerra Energy Experts is een specialistisch en onafhankelijk adviesbureau voor de industrie en grootzakelijke markt. Wij adviseren op het gebied van energiebesparing en duurzame energie en zijn een jonge, dynamische club van energie-experts. Bij ons is geen opdracht hetzelfde en is er veel ruimte voor eigen initiatieven. BlueTerra Energy Experts is gevestigd in Veenendaal en is een zusterorganisatie van DWA b.v. website: www.blueterra.nl

Heb jij interesse in deze functie?
Dan ontvangen wij graag je motivatie met CV! Je kunt reageren via ons Sollicitatieformulier.

Iedereen van G-gas af, hoe krijgen we dat voor elkaar?

Minister Wiebes van economische zaken heeft afgelopen januari de 200 grootste G-gasafnemers aangeschreven om voor 2022 van het G-gas af te gaan. Het gaat in alle gevallen om bedrijven met een gasontvangststation dat direct op het GTS netwerk voor G-gas is aangesloten. Het afkoppelen van G-gas levert een flinke uitdaging op voor deze bedrijven. Een oplossing kan zijn om het gasontvangststation over te laten zetten op H-gas. Dit betekent wel dat alle apparatuur op G-gas moet worden aangepast voor H-gas hetgeen tot hoge kosten kan leiden. Vooral voor gasturbines en gasmotoren kan de wisselende kwaliteit van H-gas voor uitdagingen zorgen. De kwaliteit van H-gas is namelijk niet zo scherp gedefinieerd als van G-gas en kan flink variëren. Daarom is overleg met leveranciers (garanties!) en een onderzoek naar de mogelijkheden om op gaskwaliteitswisselingen te anticiperen noodzakelijk.

Veel bedrijven grijpen deze situatie daarom aan om na te gaan of de warmtevoorziening op een andere wijze kan worden ingericht. Denk daarbij aan elektrificatie met warmtepompen, restwarmtelevering, geothermie of biomassa. Blue Terra is door verschillende bedrijven gevraagd om een analyse te maken van de mogelijkheden voor een duurzame warmtevoorziening. Zo’n analyse bestaat uit een doorlichting van de bedrijfsprocessen en een omgevingsanalyse. De doorlichting van bedrijfsprocessen moet mogelijkheden voor energiebesparing en elektrificatie opleveren. Met de omgevingsanalyse worden de mogelijkheden voor restwarmte van naburige bedrijven en duurzame bronnen in kaart gebracht. Uiteindelijk kunnen in een financiële evaluatie de mogelijkheden tegen elkaar worden afgezet om tot een juiste mix van maatregelen te komen. Aspecten als timing met betrekking tot subsidies, lange termijn verwachtingen, imago, omgevingsfactoren, risico’s en financieringsmogelijkheden kunnen ook meegenomen worden in de evaluatie. De kosten voor het overzetten van de gasaansluiting op H-gas kunnen hoog uitvallen. Misschien dat daar onderhandelingsruimte in zit om met het netwerkbedrijf over in overleg te gaan. Bent u geïnteresseerd? Neem dan contact op met Stijn Schlatmann, Tel: +31 (0)6-51181100.

Bouw van uniek reversibel waterstof brandstofcelsysteem voltooid

De bouw van de testopstelling van het FlexNode project op het EnTranCe terrein in Groningen is voltooid. De testopstelling is een reversibel waterstof brandstofcelsysteem (RBC) waarbij op omkeerbare wijze elektriciteit omgezet kan worden in waterstof. De RBC bestaat uit een 5,5 kWe electrolyser voor het produceren van waterstof uit water en 1 kWe brandstofcel voor het genereren van elektriciteit uit waterstof. Geproduceerd waterstof wordt opgeslagen in een opslagtank van 850L en druk van ca. 50 bar zonder gebruik te maken van extra compressiestappen. Gescheiden van dit systeem is ook een opstelling met brandstofcel opgeleverd met een reformer. Hierbij wordt, afwijkend van de electrolyser, waterstof uit aardgas geproduceerd. Door integratie van het systeem op het aardgasnetwerk kan extra elektrische capaciteit geleverd worden wanneer dit nodig is.

Het technische doel van het project is het bouwen van een proof-of-concept van een RBC met waterstofopslag. De ontwikkeling van een dergelijk systeem leidt tot een flexibel inzetbare techniek om de energietransitie zo kosteneffectief mogelijk te maken. Tegelijkertijd biedt het product de mogelijkheid om gebouwen te realiseren die grotendeels zelfvoorzienend zijn in hun energieverbruik. Energieproductie uit hernieuwbare bronnen als zonnepanelen en windenergie leiden tot een verhoogd verschil in de vraag en aanbod van energie, zowel op locatie- als tijdniveau. Dit verschil dient opgevangen te worden door opslag van energie tijdens overschotten in de productie. De RBC kenmerkt zich hierin door een langdurige opslag met hoge energiedichtheid. Daarnaast is de regelsnelheid tussen het afnemen en produceren van elektriciteit met de gebruikte technologie hoog wat gunstig is voor het opvangen van pieken en dalen op de energiemarkt. Een RBC genereert als ‘verlies’ nog een aanzienlijke hoeveelheid warmte. Door deze warmte te benutten wordt een hoge systeemefficiëntie bereikt.

Nu de testopstelling is opgeleverd zal de komende tijd door middel van testen aangetoond moeten worden dat de techniek goed werkt en kan voldoen aan gestelde randvoorwaarden voor toepassing. Tegelijkertijd wordt voor verschillende concrete toepassingen onderzocht wat de kosten zijn en de waarde vanuit verschillende aspecten, zoals de flexibiliteit. Belangrijk voor de inzet van een RBC op de markt zijn een correcte dimensionering per toepassing en een optimale regelstrategie.

Het project wordt uitgevoerd door het consortium bestaande uit de Hanzehogeschool, Gasunie, GasTerra, Alliander, Hydron Energy, Jules Energy en BlueTerra en wordt gesubsidieerd door het programma TKI Systeemintegratie van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Evaluatie duurzame energieopties glasareaal voor glastuinbouwbedrijf Hartman

BlueTerra heeft voor de kwekerij van A.C. Hartman (sinds vorig jaar deel van The Fruit Farm Group) in Sexbierum verschillende duurzame energieopties geëvalueerd. Het gaat om opties met geothermie, een eigen biomassaketel of duurzame warmte van derden. Deze opties zijn vergeleken met de traditionele warmte-, elektriciteits- en CO2-voorziening met ketels en WKK.

 

Voor de evaluatie heeft BlueTerra een model ontwikkeld dat door A.C. Hartman is overgenomen en waarmee verschillende groeiscenario’s zijn door te rekenen. Naast input voor areaal, kan het model ook rekenen met verschillende gewas mixen, productiemiddelen, energieprijzen en kosten voor bijvoorbeeld CO2 rechten. Ook zijn de toekomstige marktomstandigheden voor gas en elektriciteit gemodelleerd op basis van het BlueTerra Energy Market Forecast model. Ook geïnteresseerd in de evaluatie van verschillende verduurzamingsopties? Neem dan contact op met Stijn Schlatmann.

Afvalwaterzuivering Vlaardingen verduurzaamt productie groen gas

Op 17 mei heeft het Hoogheemraadschap van Delfland de installatie voor groen gas bij afvalwaterzuivering De Groote Lucht te Vlaardingen officieel in gebruik genomen. Volgens een uniek en duurzaam proces wordt biogas opgewaardeerd tot groen gas, gas met aardgaskwaliteit. BlueTerra (destijds nog onder de naam Industrial Energy Experts) onderzocht de optimale inzet van het biogas wat heeft bijgedragen aan de realisatie van deze nieuwe duurzame installatie.

 

Jaarlijks produceert de afvalwaterzuivering in Vlaardingen circa 1,8 miljoen m3 biogas. Voorheen werd dit gas verbrand in gasmotoren, waarbij er elektriciteit en warmte werd geproduceerd. BlueTerra concludeerde in het onderzoek dat een groen gas-installatie energetisch en financieel interessanter was dan het investeren in nieuwe gasmotoren.

 

De verbrandingsmotoren naderden het einde van hun levensduur en voldeden niet meer aan de aangescherpte emissie-eisen. ‘”Dat was het moment om te kijken of we verder konden verduurzamen,” zegt Jouke Boorsma, beleidsmedewerker bij Delfland. “Het biogas-proces was namelijk niet optimaal. Van de opgewekte warmte gebruikten we slechts 60 procent; verspilling van energie dus eigenlijk.” In opdracht van het Hoogheemraadschap heeft BlueTerra de groen gas-mogelijkheid vergeleken met de optie van nieuwe verbrandingsmotoren. De groen gas-optie bleek weliswaar de meest ambitieuze, maar ook de duurzaamste en financieel aantrekkelijkste mogelijkheid. Stedin, de beheerder van het gasnetwerk in de regio, reageerde positief op dit initiatief.

 

Delfland heeft de ambitie om in 2025 energieneutraal te zijn; daarnaast wil het waterschap ook groene energie aan derden gaan leveren. De productie van groen gas is een belangrijke stap daarin: Delfland gaat ruim 1 miljoen kuub groen gas per jaar leveren aan het gasnetwerk van Stedin. Dankzij de opwerking tot groen gas, wordt de volledige energie-inhoud van het biogas gebruikt en wordt er geen restwarmte meer vernietigd. Daarnaast wordt het biogas ingezet waar het de meeste waarde heeft, namelijk in de vervoerssector. Lees voor meer informatie het gehele bericht van het Hoogheemraadschap van Delfland op hun website. Of bekijk de video waarop u kunt zien hoe de groen gas-installatie werkt.

 

BlueTerra is al geruime tijd betrokken bij de duurzaamheidsambities van het Hoogheemraadschap Delfland. Zo hebben wij onder andere onderzocht hoe zij energieneutraal kunnen worden en hebben we onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van hoogtemperatuur brandstofcellen.

Whitepaper rentabiliteit hoogtemperatuur warmtepompen

BlueTerra heeft in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een whitepaper gepubliceerd die ingaat op de rentabiliteit van warmtepompen. Enkele kernpunten:

 

  • Warmtepompen die leveren onder de 85°C zijn nu al rendabel mits de inpassingskosten niet te hoog zijn en op basis van de life cycle costs  wordt gerekend.
  • Voor de hogere temperaturen boven de 85°C zal het alleen voor grote bedrijven die meer dan 10 GWh per jaar gebruiken rendabel zijn mits de COP voldoende hoog is en de inpassingkosten niet te hoog.
  • De investeringsruimte geeft naast de warmtepomp en de inpassing daarvan geen ruimte voor de kosten voor capaciteitsuitbreiding van het elektriciteitsnet.

 

De belangrijkste bottleneck vormt de kosten voor uitbreiding van de netcapaciteit. Een mate van socialisering van deze kosten is noodzakelijk voor het succes van de verduurzaming van grootverbruikers.

 

Lees het volledige artikel hier

Dienstverleningscontracten succesvol in MJA/MEE trajecten

Handboek energiezorg

Veel MJA3 deelnemers kennen nog één of meerdere tekortkomingen in hun energiezorgsysteem. Vaak zijn ze onbekend met energiezorg of managementsystemen in het bijzonder. Dit terwijl de deelname aan MJA3 vereist dat de implementatie van energiezorg binnen 2 tot 3 jaar na inschrijving tot het convenant, is verzorgd.

 

Blueterra helpt bedrijven met deze tekortkoming en verzorgt een implementatietraject waarbij energiemanagement bedrijfsspecifiek wordt vastgelegd in een energiezorghandboek. Voor veel deelnemers is dit de eerste kennismaking me een managementsysteem en alleen om die reden zeer welkom. Voor anderen maakt het deel uit van hun milieuzorgsysteem welke is gecertificeerd in ISO 14001. Voor een laatste categorie bedrijven is het handboek een opmaat naar ISO 50001 of CO2-neutraliteit.

 

Voor de komende periode staat de e-MJV monitoring weer voor de deur en dienen MJA3 deelnemers voor het eerste een managementreview van hun zorgsysteem te uploaden. Ook hiervoor biedt BlueTerra passende oplossingen en ondersteuning om bedrijven zo goed mogelijk te helpen.

Voor meer informatie belt u Ariën Smit van ons bureau 06-239 775 16.

 

Dienstverlening e-MJV

Het elektronisch milieujaarverslag, kortweg e-MJV, dient jaarlijks vóór 1 april te zijn ingediend. De handhaving zal op dit gebied strikter worden nageleefd. Naast de MJA/MEE modules, wordt het integraal PRTR-verslag binnen de webbased e-MJV applicatie gerapporteerd.

Voor veel bedrijven is het invullen van het e-MJV een jaarlijks terugkerende zorg waarbij graag van de diensten van Blueterra gebruik wordt gemaakt.

 

Blueterra voorziet bedrijven van een dienstverleningscontract waarbij zij zorgdragen voor de implementatie van de verschillende modules en de benodigde en verplichte monitoring. Het dienstverleningscontract is op maat gemaakt en ontzorgt de MJA/ MEE deelnemer, de volgende activiteiten kunnen worden opgenomen in het contract.

 

  • Bezoek en overleg
  • Invullen data
  • Structureren PRTR-data implementatie
  • Doorrekenen maatregelen
  • Opstellen erkende rekensheets
  • Uploaden benodigede rekensheets
  • Vaststellen invloedsfactoren
  • Realiseren managementreview, energiezorg
  • Afvalmodule implementeren i.c.m. LMA gegevens
  • Doorrekenen vergisting en water-emissies
  • E.v.a.

 

De resultaten van de dienstverleningscontracten zijn goed. 100% van de deelnemende bedrijven heeft zijn voortgangsverklaring mogen ontvangen, ook omdat zij op tijd hun monitoringdata hebben aangeleverd.

Door het grote vertrouwen hebben meerdere bedrijven er voor gekozen een meerjarencontract/ abonnement af te sluiten met BlueTerra.

Voor meer informatie belt u Ariën Smit van ons bureau 06-239 775 16.

Duurzaamheidsaspecten van houtige biomassa in de glastuinbouw

De populariteit van hout(snipper) ketels in de glastuinbouw neemt toe. Tegelijkertijd ontstaan steeds meer vragen over de duurzaamheidsaspecten van houtstook. BlueTerra heeft in opdracht van RVO de brochure Duurzaamheidsaspecten van houtige biomassa in de glastuinbouw  gemaakt welke inzicht geeft in die duurzaamheidsaspecten, en handvatten aan de tuinder die duurzame biomassa wil inkopen en daarover wil communiceren naar de omgeving.

Zo’n dertig glastuinders gebruiken nu een vorm van bio-energie om hun bedrijf te verwarmen, bijvoorbeeld via een biomassaketel voor warmte of een bio-warmtekrachtkoppeling (bio-WKK) voor warmte en elektriciteit. Dit betreft nagenoeg uitsluitend houtsnippers en houtshreds uit nabijgelegen bossen en plantsoenen of shreds uit de groencompostering. Op dit moment is het aanbod van hout groter dan de vraag, maar de vraag naar biomassa neemt wel snel toe.

Verbranding van houtige biomassa wordt gezien als duurzaam energieproductie, maar er zijn wel aandachtspunten, waaronder duurzaam bosbeheer, emissies, stookgedrag en cascadering van biomassa. Wees u hiervan bewust. Meer informatie vindt u in de brochure Duurzaamheidsaspecten van houtige biomassa in de glastuinbouw.

CO2-opslag kan de energietransitie helpen

CO2-opslag kan de energietransitie helpen

[ENSOC]Het kabinet zet in haar regeerakkoord zwaar in op CO2-afvang en –opslag (CCS). Vooral de industrie moet CCS gaan toepassen. Welke mogelijkheden heeft de sector? Stijn Schlatmann, algemeen directeur van BlueTerra Energy Experts gaat in op de verduurzamingsroutes voor de industrie. 

Om in 2030 aan de voorgenomen CO2-reductie van 49 procent te kunnen voldoen, wil de regering 20 megaton CO2 gaan afvangen en opslaan. De industrie moet 18 megaton CO2-opslag voor zijn rekening nemen, en de energiesector slaat de overige 2 megaton CO2 op. De doelstelling voor CCS is erg ambitieus, en organisaties zoals VEMW en NVDE zijn kritisch over dit streven.

Naast CCS zijn ook andere topics cruciaal om de industrie te kunnen verduurzamen, waaronder duurzame warmte, waterstof, geothermie, energiebesparing en elektrificatie.

Lees het volledige artikel op Ensoc.